نحوه تهیه پرسشنامه

نحوه تهیه و تنظیم پرسشنامه به عنوان ابزاری برای گرداوری اطلاعات و داده های مورد نیاز در تحقیق خود یا پایان نامه و غیره نیاز به دانستن مراحل مختلف تحقیق با توجه به نوع روش بکار رفته است. باید یاداور شوم که در تحقیقات جامعه شناسی، پرسشنامه آماده نداریم و بستگی به عنوان و فرضیه ها و… تنظیم می شود. عمده کاربرد پرسشنامه در روش تحقیق پیمایش است. اصول تهیه آن مستلزم رعایت موارد زیر است:

اهداف و سوالات تحقیق شما مشخص باشد.این دو باید در راستای هم و مثل هم باشند.

فرضیه های شما مشخص باشند. بدیهی است در آنصورت متغیرهای مستقل(پیش بین) و وابسته (ملاک) هم مشخص می گردند.

حال می خواهید فرضیه را سنجش کنید. نیاز به ابزاری برای گرداوری اطلاعات دارید. مثلاً یکی از ابزارهای شما پرسشنامه می باشد. پس برای سنجش هر فرضیه معمولاً – بستگی به نوع متغیر و سطح تحصیل شما هم دارد- پنج، شش سوال در قالب طیف ها (مثلاً لیکرت، بوگاردوس، گاتمن،…) طراحی می کنید که باید طوری تهیه و تنظیم شوند که قادر به سنجش این متغیر درون فرضیه شما باشند. به عبارت دیگر بعد از طراحی و تهیه سوالات آنها را ارزیابی می کنید و میزان اعتبار آنها را با آلفای کرونباخ به دست می آورید.

سوالات هر فرضیه را بهتر است زیر هم قرار دهید. این کار سبب سهولت در تحلیل آماری و نظم دهی به کار می شود. لازم نیست صورت فرضیه را در پرسشنامه نهایی بنویسید.

سوالات جانبی و متغیرهای زمینه ای لازم – مانند سن، تحصیلات، محل سکونت و…- را یا هر اطلاعات مکمل – نه اضافی- دیگر را که لازم داشتید می توانید در پرسشنامه بگنجانید. کجا؟ بعضی ها اعتقاد دارند در اول و بعضی ها در آخر که این بستگی به سلیقه محقق و عنوان تحقیق دارد.

ایرانیان پی سی